Werkdruk, preventie en mensgerichte re-integratie

Tjitske: “Het beeld dat leerkrachten vooral moe worden van lesgeven, klopt niet. Van dat deel krijgt juist bijna iedereen energie. Maar wat vaak vergeten wordt is dat lesgeven maar zo’n 60% van het werk is. De overige 40% (administratie, oudergesprekken, analyses, zorgleerlingen) slurpt energie. Dat houden mensen lang vol, tot er bijvoorbeeld in de privésfeer iets gebeurt. Dan kan iemand ineens compleet uitvallen.”

Bij uitval wordt het elastiek opgerekt

“Door het lerarentekort is vervanging bijna niet te vinden. Dus wanneer er iemand uitvalt, moet het team het vaak opvangen. Collega’s springen bij, inderdaad: uit betrokkenheid. Hierdoor wordt de werkdrukbeleving in een team groter, rekt het elastiek verder op en ligt nieuwe uitval op de loer. Het begint vaak met één ziekmelding, maar het effect werkt door.”

“Mijn ervaring is dat je 80% van dreigend verzuim uit dagelijkse signalen en functioneringsgesprekken haalt. Hoe gaat het écht met iemand? Waar loopt iemand op leeg in het werk? Wat speelt er thuis? Directeuren spelen daarin een sleutelrol. Als je je team goed kent, zie je sneller dat iemand vermoeid binnenkomt of ergens tegenaan hikt. Vanuit je hart de juiste vragen stellen daarmee maak je het verschil en kun je tijdig ingrijpen.”

Wat werkt bij preventie

“Veel geld dat nu naar bedrijfsartsconsulten gaat, kun je beter preventief inzetten. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Ik zet bijvoorbeeld veel bedrijfsmaatschappelijk werk in, omdat privéproblemen bijna altijd doorwerken in het klaslokaal. En coaching on the job helpt leerkrachten grip te houden op planning, organisatie en energie. En directeuren hebben ondersteuning nodig om het goede gesprek te voeren.”

Re-integratie: duidelijkheid én menselijkheid

“Als iemand toch uitvalt, kies ik een mensgerichte maar duidelijke aanpak. Mensen gaan lang door, soms te lang, maar stellen zich niet altijd de vraag of ze nog wel gelukkig worden van het werk. Als ik na drie maanden zie dat iemand niet terugkeert in het eigen werk, stel ik die vraag wél: word jij nog gelukkig van dit werk? Het is moeilijk, maar soms wél nodig. Als het echt niet meer lukt, dan heb je een ander perspectief nodig.”

“Je hebt geen ‘recht’ op twee jaar ziek zijn. Je hebt sámen 104 weken om te werken aan herstel en perspectief. Daarom werk ik graag met Set in. Ze combineren professionaliteit met menselijkheid. Ze zetten mensen in beweging, maar wel met begrip voor de emoties die spelen. De korte lijnen bevallen goed: we kunnen snel schakelen, sparren en bijsturen. Dat maakt re-integratie niet alleen effectiever, maar voor medewerkers ook veel draaglijker.”

De kern van duurzame inzetbaarheid

“Duurzame inzetbaarheid in het onderwijs draait om drie dingen: verbinding, eerlijkheid en preventie. Als je op tijd weet wat iemand nodig heeft – qua ondersteuning, coaching of ruimte – voorkom je enorm veel leed. Voor medewerkers, voor scholen en voor de leerlingen. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat mensen met plezier naar hun werk gaan en kinderen goed onderwijs krijgen.”